JAPONIA OCZAMI FANA

Niezmiennie wciąż mnie zadziwia pewne zjawisko, sposób w jaki Japończycy angażują się w to, co robią. Nieważne, czy celem jest zdobycie medalu olimpijskiego, wystruganie drewnianej figurki, zaprojektowanie parku, czy też ugotowanie makaronu. Podejście zawsze jest takie samo: dążyć do nieosiągalnej perfekcji i całkowicie zaangażować się w ten proces, poświęcając mu całego siebie. Fascynuje mnie to, bo sam myślę w podobny sposób. Podobno Japończycy stali się najbardziej upartym ("ganbarującym"), nieugiętym narodem świata, z powodu warunków naturalnych, w jakich przyszło im żyć. Mnóstwo wulkanów, trzęsień ziemi, nieurodzajnej gleby, zmuszającej do życia na zatłoczonych obszarach. Można się uśmiechać, patrząc na to, jak Japończycy, często w niezrozumiały dla nas sposób, podchodzą poważnie do, zdawać by się mogło, zwykłych czynności. Uśmiechać się można, jeśli się nie wie, skąd się taki stan rzeczy wziął. Inna kultura, to inny sposób myślenia. Inny, nie gorszy.

Dlaczego o tym właściwie piszę? Ano może dlatego, że ja również, gdy pierwszy raz zetknąłem się z tym sposobem postrzegania świata, nie do końca potraktowałem go poważnie. A przynajmniej, nie do końca zdawałem sobie sprawy z jego istoty. Istoty japońskości. Można się uśmiechać, widząc dorosłych facetów, popisujących się niczym naiwne nastolatki, pozujących na twardzieli, epatujących swoimi teatralnymi gestami, niczym z przerysowanych, amerykańskich filmów z lat 50. XX wieku. Jednak wystarczy trochę dłużej i głębiej przyjrzeć się temu zjawisku, aby dostrzec w nim coś jeszcze. Drugi poziom. Inny styl życia i myślenia, bo widoczny tu taniec jest tylko wierzchołkiem góry.

Jak wspomniałem w filmie (i napisałem więcej na ten temat w książce), widoczni tu tancerze rockabilly, zwani przez nas żartobliwie "Tańczącymi Elvisami", pojawili się w Tokio o wiele wcześniej, niż osławieni kosplejowicze (patrz: cosplay) z mostu Jingu w Harajuku. Ci ludzie to legenda i ikona tego miejsca. Być może są swego rodzaju pozerami, ale w typowo japoński sposób angażują się w to wszystko z takim zacięciem, że nie sposób, choć przez chwilę, zaangażować się w ten nierealny wręcz show wraz z nimi.

Kim są ci ludzie? Miejska legenda głosi, że za całym tym zjawiskiem stoi gang bosozoku "Black Shadow", którego styl bycia określa właśnie ten taniec (na tym filmie to niekoniecznie właśnie oni), niezwykła mieszanka amerykańskiej popkultury półmetka ubiegłego wieku oraz japońskiego perfekcjonizmu, który nadał temu zjawisku, jak zwykle, niezwykłego szlifu, podnosząc je na zupełnie nowy poziom ekspresji. A zatem, Moi Drodzy, oto Oni. Dla jednych będą to tylko wygłupy, dla innych pozerstwo, a dla jeszcze innych - styl bycia, który w wybiórczym i najbardziej wizualnym zakresie, objawia się właśnie tu, w Tokio, w Harajuku, na niewielkim placyku przed wejściem do parku Yoyogi. Miłego oglądania.

Tokijski szwendacz powraca. Tym razem ruszymy ulicami Tokio w stronę mniej znanej, ale bardzo interesującej, tokijskiej dzielnicy rozrywki - Ikebukuro. Nie ma tu aż tylu przybytków zabawy co w kultowym Shinjuku, czy też bardziej młodzieżowej Shibuya, ale mimo tego dzieje się tu bardzo wiele, zwłaszcza w centralnej części tej dzielnicy. Pobiegamy trochę z kamerą za dnia, również po bocznych uliczkach, jak i pokażemy ją wam wieczorkiem. Nie jest to pierwsza wizyta w tej dzielnicy w naszej serii filmowej. Ci z was, którzy uważnie oglądają nasz filmowy cykl podróżniczy (chociażby poprzednie części "szwendacza"), dobrze wiedzą, że w Ikebukuro znajdziemy masę izakai, barów i restauracji, salony pachinko, kina, park oraz bajecznie wyposażone sklepy dla miłośników japońskiej animacji. Tych ostatnich nie ma tu tak wiele jak w Akihabarze, ale na pewno są warte poznania. Mówiąc w skrócie, będąc w Tokio, zajrzyjcie do Ikebukuro, bo naprawdę warto. No dobrze, dosyć tego gadania, łapiemy kamerkę i w drogę. Wszak chodzi o to, żeby się szwendać, a nie gadać.

Zwróćcie uwagę m.in. na mijane salony gier z wszechobecnymi "ufo catcherami", czyli "łapkami", automatami w których można wyławiać różnego rodzaju przedmioty. W Ikebukuro tego typu maszyn jest wyjątkowo dużo. Temat jest chwytliwy i na pewno jeszcze do niego wrócimy.

Połowa lat 90. XX wieku, to początek bardzo ciekawego okresu, bowiem to właśnie wtedy w Polsce pojawił się temat, który porwał tłumy. Zwłaszcza te młode. Mowa oczywiście o japońskiej popkulturze, choć wtedy głównie uwaga koncentrowała się na japońskim komiksie (manga) i animacji (anime). Oczywiście rewolucje nie dzieją się same. Zawsze stoją za nimi ludzie. Tak również było i w tym przypadku. Można by tu wskazać palcem kilka punktów i osób kluczowych, istotnych dla spopularyzowania tego tematu w Polsce: Secret Service, Kawaii, Animegaido, Polsat, Polonia 1, Czarodziejka z księżyca, Mr.Root, MrJedi i... to wyliczanka wymagająca dokładniejszego omówienia, więc zostawmy ją sobie na inny raz. Zaczynając jednak naświetlać ten temat, od kogoś musiałem zacząć. Niezamierzonym zbiegiem okoliczności padło na Roberta Korzeniewskiego, znanego również jako Mr.Root. Oto zapis naszej krótkiej rozmowy o początkach polskiego fandomu japońskiej popkultury, a dokładniej - jego udziale w tym całym zamieszaniu, bo temat jest, rzecz jasna, o wiele szerszy.

Z czysto technicznych uwag dodam, że niniejszy wywiad kręcony był za pomocą trzech kamer. Niestety, jedna zawiodła. Na szczęście nie ta najważniejsza. Podczas rozmowy od czasu do czasu wyjaśniam widzom pewne kwestie, gadając do ściany, czyli stojącej naprzeciw mnie niedziałającej kamery (co możecie zaobserwować na obrazie nakręconym na kamerze stojącej z boku). Uprzedzam o tym tak na wszelki wypadek, gdyby niektóre momenty podczas naszej rozmowy wydały się Wam nieco dziwaczne. Cóż, nie zawsze wszystko działa tak, jak byśmy sobie tego życzyli.

Tak czy owak, mam nadzieję, że nasze wspominki "dinozaurów polskiego fandomu" przybliżą Wam pewne wydarzenia z przeszłości, które zapoczątkowały coś, co dzisiaj wydaje się młodym fanom oczywiste. Ale dla nas, wtedy, wcale takie nie było. Bo przecieranie szlaków zawsze wymaga najwięcej wysiłku. Miłego oglądania.

Tegoroczne obchody pierwszomajowe mamy już za sobą, więc troszkę spóźniłem się z tym materiałem. Niemniej jednak mam nadzieję, że tak czy owak, docenicie oryginalność niniejszego filmu, który zresztą powstał zupełnie przypadkiem. Nie spodziewałem się bowiem, że wybierając się w pewne niedzielne popołudnie do tokijskiej dzielnicy Harajuku, natrafię na najprawdziwszy pochód pierwszomajowy. A jednak natrafiłem. I to - jak przystało na Japonię - z superbohaterami i wielkim robotem, tyle że w roli drugoplanowej.

To był w ogóle bardzo oryginalny dla mnie dzień w Harajuku, gdyż nie była to jedyna niespodzianka, na jaką wtedy natrafiłem (więcej piszę o tym w pierwszym tomie mojej książki), co również wkrótce znajdzie swoje odzwierciedlenie w kolejnych filmach z serii JOF.

Wspominając o Harajuku, najczęściej mówimy o modzie młodzieżowej: Takeshita Dori, moście Jingu i pojawiających się tam "przebierańcach", czy też znajdującej się nieopodal Omotesando, sławnej alei handlowej. Nie należy również zapominać o sławnym parku i świątyni. Tymczasem przed mój obiektyw wyskoczył kolorowy pochód, który choć na swój sposób, pasował do równie kolorowego, młodzieżowego klimatu tej dzielnicy, to jednak był dla mnie zupełnym zaskoczeniem. Nie mogłem się przy tej okazji powstrzymać od nieco pokrętnych komentarzy, z góry więc proszę podczas oglądania filmu o wyrozumiałość i przymrużenie oka. -_^

Na poniższym filmie ujrzycie również migawki ze znajdującego się tuż obok stacji kolejowej w Harajuku, wielkiego parku Yoyogi, jednego z największych w Tokio. Zobaczcie, jak Japończycy spędzają wolny, niedzielny czas. To oczywiście jedna z bardzo wielu opcji, jaką daje Tokio - miasto niekończących się możliwości. A zatem: niech nam żyje pierwszy maja! Czy jakoś tak. Miłego oglądania.

Gdy planowałem wrocławskie hanami na początku 2013 roku, nie sądziłem, że tegoroczna wiosna będzie aż tak kapryśna, przypominając raczej wyjątkowo deszczową jesień, aniżeli z utęsknieniem wyczekiwaną, słoneczną wiosnę. Gdy piszę te słowa półtora miesiąca po spotkaniu, za oknem nadal pada, a słoneczne dni zdają się występować tylko w ramach krótkich przerywników na reklamę prawdziwej, wiosennej pogody. Hanami, czyli podziwianie kwiatów - kwitnących kwiatów wiśni, to tradycyjne japońskie święto, które uzależnione jest od słonecznej pogody. Niestety, mimo przełożenia spotkania o tydzień, matka natura w ostatniej chwili odmówiła nam współpracy i zamiast planowanego słońca, lub opcjonalnie, lekkiego zachmurzenia, zafundowała nam prawdziwą ulewę. Nie było więc rady, musieliśmy w trybie natychmiastowym ewakuować się pod dach. No cóż, nie było to typowe hanami. Nie znaczy to jednak, że spotkanie należy zaliczyć do nieudanych.

Z zapowiedzianych około 250 osób, przybyła około 1/3, co akurat wystarczyło na zapełnienie niewielkiego lokalu, który opanowaliśmy w całości. Wiele z zaplanowanych atrakcji się nie odbyło, ale niektóre nie tylko udało się zrealizować, ale również odniosły one wśród "hanamowiczów" niemały sukces. Ot, chociażby mini cosplay, w którym główną nagrodą była butelka wybornej sake lub konkurs księgarni Matras, która m.in. ufundowała nam tomiki popularnych mang, nie wspominając już (o, a jednak wspomniałem) o zabawie w "Króla", która okazała się prawdziwym megahitem. Uczestnicy naszego spotkania udowodnili starą prawdę, że jakość zabawy zawsze zależy od nastawienia i dobrego towarzystwa. Byliście zatem najlepszym towarzystwem.

Działo się naprawdę wiele, a to, co ujrzycie na filmie, to - jak zwykle - telegraficzny skrót wybranych (uwiecznionych) fragmentów wydarzeń. Przepraszam też za panujący wokół półmrok (w rzeczywistości było jaśniej), lecz kamera, którą rejestrowano wydarzenie, nie była przystosowana do takich warunków, bo wszak i cała impreza miała odbyć się w promieniach słońca. W ramach bonusu, na końcu filmu, dodałem kilka ujęć nakręconych w Tokio podczas hanami w roku ubiegłym. Mam nadzieję, że dzięki temu zrozumiecie o co mi chodzi, gdy w filmie "marudzę", że nasze spotkanie, choć udane, to jednak nie jest "prawdziwym hanami". Niemniej jednak po czasie przyznaję, że samo wydarzenie było wielkim sukcesem i to dzięki Wam! Byliście wspaniali. Mam nadzieję, że tegorocznej wiosny i lata, będzie nam dane spotkać się jeszcze nie raz pod gołym, słonecznym, wrocławskim niebem (obserwujcie mojego Facebooka i Twittera!), aby porozmawiać o naszej wspólnej pasji, i nie tylko.

Chciałbym, aby spotkania z cyklu "Wrocławskie Hanami" wpisały się na stałe w program wrocławskich atrakcji i za każdym razem były większe i atrakcyjniejsze. Szkoda tylko, że ze względu na specyfikę tego święta, zawsze będziemy skazani na humory matki natury. Oby była dla nas w przyszłości jak najłaskawsza. Do zobaczenia!

Hanamowicze musieli się schronić przed deszczem pod pobliskimi drzewami. Było przytulnie.

MrJedi pod totorową parasolką.

Zdjęcie zbiorowe było prawdziwym wyzwaniem. Nie było szans, aby zmieścili się wszyscy.

Kapitan Jack Sparrow miał pieczę nad ostrym sosem chili i butelką sake. Jakoś to przetrwaliśmy.

Dotąd mieliśmy okazję spotykać się głównie na konwentach miłośników szeroko pojmowanej Japonii. To spotkanie jednak było nieco inne, bardziej kameralne, bo mimo że nie brakowało na nim miłośników Kraju Kwitnącej Wiśni, to jednak powodem spotkania był pierwszy tom książki z serii "Japonia oczami fana". Stąd właśnie miejscem spotkania stała się jedna z wrocławskich księgarni.

Tego typu wydarzenia trudno ująć w słowach, bo ich specyfika polega głównie na ulotności wrażeń, jakie mają miejsce podczas zetknięcia pisarza z czytelnikami. Było mi niezmiernie miło, że mogłem spotkać się z Wami i odpowiedzieć na Wasze pytania. Niektóre z nich były nowe, inne jednak bez przerwy powracały, stąd też między innymi decyzja o skróceniu naszego filmowego sprawozdania, gdyż na Wasze pytania, które również i tu padły, odpowiadałem także przy okazji naszych wcześniejszych spotkań; zachęcam zatem do obejrzenia również innych filmowych sprawozdań tu dostępnych.

Dziękuję wszystkim moim czytelnikom i miłośnikom Japonii, którzy zjawili się na spotkaniu. Byliście wspaniali. Było mi niezmiernie miło móc podzielić się z Wami przemyśleniami, jak również posłuchać Waszych opinii. Dziękuję bardzo za miłe przyjęcie i zapraszam na kolejne spotkania z Japonią. Do zobaczenia!

JOF03 :: 11 :: Tańczący Elvisi

JOF03 :: Tokijski szwendacz 01: W stronę Ikebukuro

JOF03 :: special 01 :: Mr.Root

JOF03 :: 10 :: 1 maja w Harajuku

Wrocławskie Hanami :: spotkanie pierwsze: wiśniówka-deszczówka

Spotkanie w księgarni Matras we Wrocławiu